Karanlık Suların Eşitlediği Gurur

İnsanoğlunun en sinsi yanılgısı, inşa ettiği düzenin kalıcılığına ve kontrolün bütünüyle kendi elinde olduğuna duyduğu sarsılmaz inançtır. Başarı, zenginlik veya güç gibi kavramlar insan zihninde biriktikçe, çoğu zaman fark ettirmeden kibrin ve aşılmazlık hissinin tohumlarını eker. Oysa kader, en kusursuz planların bile yalnızca pamuk ipliğine bağlı olduğunu hatırlatmakta son derece acımasızdır.

Yüzyılın başlarında, denizcilik tarihinin gördüğü en muazzam mühendislik başarısı olarak nitelendirilen bir gemi inşa edilmişti. Çelik gövdesi, dönemin en ileri su geçirmez bölmeleri ve devasa heybetiyle bu yapı, yalnızca dalgaları yarmakla kalmayacak; doğanın acımasız kurallarına insan aklının indirdiği nihai bir mühür olacaktı. Dönemin otoriteleri, basını ve mühendisleri ortak bir kanaatte birleşmişti: Bu gemi batamazdı. Öyle ki bu inanç zamanla bir cehalet küstahlığına dönüştü. "Tanrı bile batıramaz" fısıltıları kamaralarda, balolarda ve basında yankılandı.

Bu aşırı özgüven, en temel tedbirlerin dahi "gereksiz" görülmesine yol açtı. Güverteye fazladan yerleştirilecek cankurtaran sandalları, yolcuların manzarasını kapatacak gereksiz birer ağırlık olarak nitelendirildi; çünkü batmayacak bir araçta kurtarma aracına yer açmak mantıksız bulunuyordu. Yolculuk başladığında, çevre gemilerden gelen dondurucu buzdağı uyarıları telsiz odasında sıradan birer parazit gibi karşılandı. Gemi hızını kesmedi; çünkü zamanın ruhu, ihtiyatı değil, gövde gösterisini ve kırılacak hız rekorlarını alkışlıyordu.

Sakin, ay ışığından yoksun ve yanıltıcı bir şekilde pürüzsüz bir gecede, suyun altındaki görünmeyen kütleyle gerçekleşen temas yalnızca birkaç saniye sürdü. Çarpışma anında güvertedekilerin çoğu durumu fark etmedi bile; ancak çeliğin direnci, doğanın sessiz ve kadim sertliği karşısında çoktan yırtılmıştı.

Batmaz denilen dev, okyanusun karanlık sularına gömülürken insanlığa tarihin en ağır dersini bıraktı: Yetersiz sandallar, yetersiz hazırlık ve kör edici bir gururun sonucu olarak binlerce can soğuk sularda kayboldu. Zenginliğiyle dünyaya yön veren sanayiciler ile en alt güvertedeki umut yolcuları, aynı buz gibi suda eşitlendi. Birikimler, unvanlar, çelik levhalar ve kof iddialar gecenin karanlığında hiçbir anlam ifade etmedi.

Bu hadise, yalnızca bir deniz kazası değildir; insanın haddini aştığı, tabiatın ve evrenin dinamiklerini kendi kibrine boyun eğdirebileceğini sandığı her an karşılaşacağı kaçınılmaz akıbetin alegorisidir. Hayatın içinde kurulan hiçbir saltanat, kazanılan hiçbir başarı veya elde edilen hiçbir güç, insanı kırılganlığından arındırmaz. Tedbiri elden bırakıp övünce sığınmak, kendi batığını bizzat hazırlamaktır. Gerçek bilgelik; yükseldikçe tevazu göstermeyi, ne kadar güçlü olunursa olunsun fırtınanın gücünü asla küçümsememeyi gerektirir.